|
Phụ gia là
chất cho bổ xung thêm vào nhớt
để làm tăng tính năng bôi trơn và giảm mài ṃn ma sát của
nhớt. Phụ gia được phát triển từ rất lâu,
có nhiều lọai khác nhau và có mức độ tác dụng khác nhau.Hầu hết các
phụ gia cần phải sử dụng thường xuyên, mỗi lần thay nhớt phải cho vào mới
phát huy tốt tác dụng.
Mỡ nhớt bôi trơn
bản thân nó có chức năng chính là bôi trơn, làm kín khít
khe hở lắp ghép, giảm mài ṃn ma sát và làm mát.Ta lấy đông cơ đốt trong
của ôtô, xe máy làm ví dụ. B́nh thường chu kỳ thay nhớt bôi trơn cho động
cơ đốt trong khỏang sau 60-100 giờ vận
hành tương đương 2000 – 3000 km . Trong khỏang nửa thời gian đầu
tính bôi trơn, chống mài ṃn giữ được tốt. Sau đó do tác động của các qúa
tŕnh cơ lư hóa nhiệt sảy ra trong lúc vận hành những tính chất bôi trơn, chống ṃn giảm dần và
dẫn đến qúa tŕnh ṃn phá hủy bề mặt sảy
ra và tăng dần. Khi có phụ gia sẽ giữ được tính năng chống mài ṃn
lâu hơn nhưng ở nửa sau chu kỳ sử dụng nhớt hiện
tượng ṃn vẫn sảy ra. Việc giảm dần tính
chất cơ lư hoá của nhớt trong qúa tŕnh sử
dụng rất dễ xác định bằng các dụng cụ đo, có thể bằng cảm quan cũng
nhận biết được. Chúng ta thường gặp các lọai phụ gia sau :
- Lọai phụ gia thông dụng
nhất là các phụ gia tạo màng. Lọai này dễ sử dụng. Cần
bổ xung mỗi lần thay nhớt hoặc sau một thời gian ngắn . Chúng
tạo ra lớp màng bảo vệ trên bề mặt từ các phần tử kim lọai mềm
( đồng, kẽm, nhôm, thiếc ... ). Đa số các chi tiết cơ khí là kim lọai đen.
Do đó lực liên kết giữa màng và lớp bề mặt chi tiết yếu. Màng dễ bị bong
tróc cục bộ do tác dụng của phụ tải và ma sát. Giữa màng bảo
vệ và bề mặt chi tiết vẫn có sự phân lớp. Quá tŕnh ăn
ṃn điện hóa có thể sảy ra ở vùng phân lớp.
-
Lọai phụ gia tăng
cường lực bám của mỡ nhớt với bề mặt ma
sát. Lọai này có tác dụng làm tăng sự liên
kết màng bôi trơn với bề mặt. Để đạt hiệu qủa tốt th́ phải lựa chọn
phụ gia thích hợp và duy tŕ mật độ phụ gia
thường xuyên ổn định trong nhớt. Nếu dùng mật độ
cao qúa sẽ ảnh hưởng đến tính lưu động của nhớt và tính năng của máy
móc.
-
Lọai phụ gia cải
thiện cơ lư tính bề mặt ma sát . Lọai này không đa
năng do tính phức tạp của các qúa tŕnh sảy ra khi sử dụng, phải lựa chọn
kỹ cho từng hệ ma sát cụ thể, vật liệu làm chi tiết và
phải duy tŕ mật độ ổn định trong nhớt.
- Sử dụng
phụ gia là biện pháp bảo vệ bề mặt ma sát,
hạn chế qúa tŕnh ṃn. Để phát huy hiệu qủa cần
lựa chọn loại phụ gia thích hợp và sử dụng thường
xuyên mỗi lần thay nhớt.
Giờ đây các nhà khoa
học đă phát minh ra lớp vật liệu hóa chất mới cho
phép phục hồi sự hao ṃn, tái tạo lại bề mặt ma sát. Tùy theo loại vật
liệu hóa chất sử dụng có thể tạo ra lớp bề mặt mới có những
đặc tính đặc biệt tốt. Đây là xu hướng mới, đang ở giai đoạn đầu
của sự phát triển. Xado là một trong số các vật liệu mới này.
|